Zapis na sąd polubowny – klauzula arbitrażowa. Czy warto? (cz. 2)

Maciej Bednarek        30 sierpnia 2014        Komentarze (0)

Praktyczny skutek umieszczenia w umowie zapisu na sąd polubowny jest taki, że w przypadku sporu strony powinny poddać rozstrzygnięcie sprawy pod arbitraż. Jeżeli jednak sprawa zostanie skierowana przez którąś ze stron do sądu powszechnego, to sąd ten będzie prowadził postępowanie, chyba że druga strona podniesie zarzut zapisu na sąd polubowny, wskazując, iż strony w umowie ustaliły, że spór ma rozstrzygnąć inny podmiot. Skuteczne podniesienie zarzutu zapisu na sąd polubowny będzie się wiązało z odrzuceniem pozwu.

Sąd powszechny nie bada tej kwestii z urzędu – jeżeli zarzutu nie będzie, to sprawę rozstrzygnie sąd „zwyczajny”.

Oznacza to, iż strony, umieszczając w umowie klauzulę arbitrażową, dają sobie prawo, ale nie obowiązek, rozstrzygnięcia sporu w inny niż standardowy sposób.

Klauzula arbitrażowa może występować w dwojakiej formie: jako jedno z wielu postanowień umownych bądź jako odrębna umowa. Poprawność jej stworzenia jest bardzo ważna, gdyż błędy w konstrukcji mogą prowadzić do jej bezskuteczności albo nieważności.

Przede wszystkim musi z niej wynikać przedmiot sporu lub stosunek prawny, z którego spór wyniknął lub może wyniknąć. Niedopuszczalne jest aprioryczne poddanie rozstrzygnięciu sądu polubownego wszystkich sporów, jakie mogą wyniknąć w przyszłości, bez określonego stosunku prawnego.

Innymi słowy, klauzula musi być na tyle konkretna, aby wiadome było, czego i jakiej umowy ona dotyczy.

Umieszczenie klauzuli arbitrażowej w umowie o roboty budowlane, z której wynika, iż wszelkie spory powstałe z tego stosunku prawnego rozstrzygać będzie dany sąd polubowny, jest równoznaczne z zaakceptowaniem, że sąd ten orzeknie o kwestiach związanych m.in. z wykonaniem i niewykonaniem umowy, nienależytym jej wykonaniem, odstąpieniem od umowy, a także zwrotem świadczenia nienależnego w przypadku stwierdzenia nieważności umowy.

Jak zatem widzisz, zapis na sąd polubowny obejmujący wszelkie roszczenia płynące z danej umowy, może skutkować orzekaniem przez sąd polubowny o bardzo wielu kwestiach.

Przy tworzeniu klauzuli arbitrażowej istotne jest również, aby ustalenia poczynione w związku z zapisem nie faworyzowały żadnej ze stron. Przyznanie jednej stronie prawa do wyboru dwóch arbitrów, w sytuacji, gdy druga strona może wybrać tylko jednego, z pewnością narusza tak bardzo pożądaną równowagę.

Co jeszcze strony mogą uregulować przy tej okazji? Swoboda jest duża. W grę wchodzi np. uzgodnienie liczby arbitrów rozstrzygających spór (1,3,5), wybór danego sądu polubownego oraz uzależnienie skuteczności umowy o sąd polubowny od spełnienia się warunku.

Klauzula arbitrażowa w pewnych przypadkach może okazać się bardzo pomocna. Szczególnie, gdy wartość umowy jest wysoka, a Ty cenisz swój czas.

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: